Blog

Burn-out in het onderwijs. Een voorbeeld uit de praktijk. 



Ik ben Sabine, 35 jaar en werkzaam als leerkracht in een 5de leerjaar basisonderwijs. Een job in een school waar ik ooit zelf op de schoolbanken zat. Een job waar ik als 7-jarige van droomde.

Een job die vanzelfsprekend was, het lijkt een cliché, maar als kind al speelde ik schooltje met mijn poppen. Nadien gaf ik les aan vriendinnen en in de middelbare school hielp ik maar al te graag klasgenoten die het wat moeilijker hadden met wiskunde en Nederlands.

Een job in een vertrouwde omgeving, waar ik opgroeide, stage deed, startte in het 4deleerjaar als jonge leerkracht en nu al enkele jaren het 5de onder mijn hoede heb.

 

En toch ben ik momenteel thuis in ziekteverlof. De dokter en mijn psycholoog noemen dit een burn-out, maar ik kan dat moeilijk aanvaarden.

Een burn-out, terwijl ik mijn job zo graag doe!

Ik wil geen ziekteverlof, ik wil werken, maar als ik terugkijk naar de laatste maanden lukte dat niet. Ik ben en was doodmoe, elke dag sleepte ik me naar de klas. Zondagmorgen kreeg ik al paniekaanvallen omdat het weekend bijna voorbij was. ’s Avonds kreeg ik mijn “knop” niet meer afgezet, ik viel in slaap tussen de verbeteringen en de voorbereidingen, zag ’s nachts de boeken op me afkomen, maar had het gevoel dat stoppen geen optie was. Ik zag geen einde in mijn vele werk, ik kwam niet tot plannen, tot een overzicht,… Niets lukte nog!

 

Op dit moment mijd ik zelfs contact met collega’s en de school. Gelukkig woon ik in een ander dorp, maar als ik bij mijn ouders op bezoek ga, moet ik langs de straat waarin de school gevestigd is, passeren. De ganse weg voel ik dat ik te snel adem en erg angstig ben. Ik begrijp mezelf niet, ik hou van deze school, ik heb geweldige collega’s, een toffe klasgroep,…

Maar ik mis ze niet, ik vermijd om erover te denken, ik beantwoord de goedbedoelde smsjes niet.

Ik herken mezelf niet.

 



Gelukkig stuurde de huisarts me al snel door naar een psycholoog, die ook loopbaanbegeleiding doet. Ik wou direct aan de slag, ik had al 2 boeken gelezen ivm burn-out (ook al herken ik mezelf daar echt niet in) en wou tips en trics om van deze vermoeidheid af te raken. Ik hoopte snel terug aan de slag te gaan als leerkracht: “Mijn leerlingen hadden me nodig, de toetsen voor het paasrapport kwamen er immers aan!”

 

Intussen zijn we juni, de eerste sessies bij de psycholoog waren tegelijkertijd irritant, als een eye-opener. Gelukkig verwoordde ze telkens opnieuw waarom ik eerst tot rust moest komen, want mijn hoofd was het daar absoluut niet mee eens. Ik wou vooruit, maar mijn lichaam precies enkel achteruit. Dit ben ik niet.

 

Ik wou werken, maar intussen zie ik in dat dit nog even zal duren. Ik ben te lang, te hard doorgegaan en mijn lichaam geeft nu aan dat dit genoeg is. En inderdaad, als ik eerlijk ben, is dit proces van over mijn grenzen gaan, al enkele jaren aan de gang.

Ik sleepte me van vakantie naar vakantie en was dan de eerste dagen van het verlof ziek. Al jaren heb ik allerlei kwaaltjes (hoofdpijn, nekpijn, maaglast,…), maar ik negeerde dat. Nu ontdek ik dat mijn lichaam eigenlijk wilde aantonen dat ik teveel stress had.

Vorig jaar in september had ik hyperventilatieklachten, maar ik probeerde dit via ademhalingsoefeningen weg te krijgen, want wie durft dat aangeven na “twee maand vakantie”.

 

Ik heb enorm last van schuld- en schaamtegevoelens. “Wat moeten de mensen denken over mij: een job met zoveel vakantiedagen en makkelijke uren, en dan overwerkt zijn?”. Ik laat mijn collega’s en mijn klas in de steek.

 

Mijn psycholoog zie ik om de 2 weken. Na de eerste sessies, die volledig draaiden rond ziekteinzicht en tot rust komen, zijn we nu aan het bekijken wat tot deze burn-out heeft geleid, zowel in mijn persoonlijkheid (Ik kan niet goed loslaten, alles moet grondig gebeuren, ik zeg niet graag neen…), als op het werk (Is het 5de leerjaar nog steeds mijn ding? Vind ik daar nog voldoende uitdaging? Wat was de impact van corona op mijn stressniveau,…).

    

Soms word ik toch weer zenuwachtig, waarom gaat dit herstel zo traag, zal ik nog wel terug kunnen gaan naar mijn school en klas? En wil en kan ik dit nog wel?

 

Gelukkig heeft mijn psycholoog een plan en is ze tegelijkertijd mijn rem. Niet te snel, alles in kaart brengen, stilstaan bij dingen die ik voordien als normaal/ logisch beschouwde.

Hoe regel ik mijn work-life balance. Waarom stond de whatsapp groep van de school nooit op stil? Wanneer deed ik ook eens iets voor mezelf, hetgeen dus niet betekent voor mijn man en kinderen.

Waar ben ik goed in als leerkracht, wat geeft me kracht, wat zijn mijn uitdagingen? Hoe word ik daarin bevestigd? Kan ik vragen om volgende jaar een andere jaar te hebben zonder collega’s hierbij te kwetsen?

Wat zijn mijn angsten? Waarover pieker ik? (Heb ik wel genoeg kennis over al die bijzondere problematieken die kinderen in mijn klas nu hebben? En heb ik wel genoeg aandacht voor de leerlingen zonder bijkomend zorgpakket?)

Durf ik neen zeggen tegen ouders die mailen na 22u, tegen directie die me weer naar een andere werkgroep of vergadering wil sturen?

Welke irritaties voel ik ivm collega’s?  (Diegenen met de grootste mond, krijgen alles geregeld?)

Wat vreet energie? Moet nu echt elke les iets creatiefs bevatten om de leerlingen te boeien? Wat geeft me kracht?  Welke waarden moet een goede job hebben, wat verlang ik van een goede directeur?

 

Ik ben er nog niet, dit moet blijkbaar stap voor stap. Ik heb veel vragen in mijn hoofd en precies weinig antwoorden. 

“Ga ik ooit nog op hetzelfde niveau kunnen functioneren?” Met dezelfde goesting om kinderen iets bij te brengen, een mooie start te geven in het onderwijsleven? Ik weet het nog niet.

 

Deze casus is fictief, samengesteld uit voorbeelden vanuit mijn eigen werkervaring als psycholoog en loopbaancoach met heel wat gedreven leerkrachten uit zowel basis, secundair als hoger onderwijs.  Elk verhaal is natuurlijk anders, maar ik hoop ermee aan te tonen dat burn-out in elke job, in elke sector mogelijk is. Ook al sta je met enorm veel passie en gedrevenheid in je job. Aarzel niet een psycholoog of loopbaancoach met kennis van deze sector te contacteren als je merkt dat het allemaal wat veel wordt, als je je herkent in deze casus, als je nood hebt aan wat afstemming.   

 

Nathalie Van Noyen,                                                                                                                                  “PsycholoogWilsele” 

 


Bloggen en zo:

Hieronder vind je geregeld een nieuw artikel of notities m.b.t. mijn werkveld. Je kan me ook volgen op facebook.